Ana SayfaYaşamKişisel GelişimAnadilinizi Unutmak Mümkün mü?

Anadilinizi Unutmak Mümkün mü?

Uzun süreler boyunca doğduğu ülkenin dışında yaşayan insanlar bilir; memleketten uzaklaştıkça anadilde bozulmalar, değişiklikler yaşanır. Bu süre uzadıkça da anadildeki bozulma artar, değil mi? Aslında tam olarak öyle değil.

Anadil, sonradan öğrenilen dil ve çocuklukta aynı anda öğrenilen iki dil, beyninizin çalışma şeklini etkileyen değişkenler. Bunlara bir de yaşınız, yaşadığınız yabancı ülkede konuştuğunuz hemşehrileriniz ve duygusal travmalarınız da ekleniyor. Ülkede kaldığınız süre dışında çok fazla etken anadilinizi unutmayı etkileyebiliyor.

Başka bir dil öğrenmek beyninizin dilleri işleme şeklini değiştiriyor.

Essex Üniversitesi’nde dilbilimci Monika Schmid BBC’ye verdiği bir röportajda “Başka bir dil öğrenmeye başladığınız anda, bu iki sistem birbiriyle yarışmaya başlıyor.” diyerek açıklıyor durumu.

Schmid, anadilimizi unutmayı etkileyen faktörler ve dilde yıpranma konuları üzerinde yaptığı araştırmalarla dikkat çeken bir isim. Schmid, durumu çocuklarda açıklamanın daha kolay olduğunu çünkü çocukların daha esnek ve yeni koşullara uyum sağlayabilen beyinlere sahip olduğunu belirtiyor. 12 yaşına kadar herkesin dil becerileri değişime açık. Bazı araştırmalar, 9 yaşındaki çocukların dahi doğdukları ülkeden ayrıldığında anadillerini tamamen unutabileceğini gösteriyor.

Başka Bir Dil Öğrenmek Beyni Değiştiriyor

Montreal Nörolojik Enstitüsü ve McGill Üniversitesi’nden araştırmacıların 10 ile 17 yaşları arasında ve farklı dil geçmişlerine sahip çocuklar üzerinde yaptığı çalışma, başka bir dil öğrenmenin beyin üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.

Araştırmadaki üç gruptan ilki yalnızca Fransızca konuşan, ikincisi Fransızca ve Çince konuşan ve üçüncüsü ise Fransızca konuşan aileler tarafından 3 yaşından önce evlatlık edinilen Çinli çocuklardan oluşuyor.

Grupların hepsinden Fransızcaya benzeyen fakat bir anlamı olmayan kelimeleri belirlemeleri isteniyor. Bu süreçte araştırmacılar fonksiyonel manyetik rezonans (fMRI) ile çocukların beyinlerindeki aktive olan bölgeleri inceliyor.

Üç grup da görevi başarıyla yerine getirse de farklı gruplardaki çocukların beyinlerinin farklı alanlarını kullandıkları gözlemleniyor. Fransızca ve Çince konuşanlar ile evlat edinilen Çinli çocukların beyinlerinin aynı bölgeleri çalışırken, sadece Fransızca konuşan çocuklarda bu iki gruba kıyasla zaten dil ile alakalı olduğu bilinen bölgelerin çalıştığı ortaya çıkıyor.

Araştırma, üç yaşından önce evlat edinilen Çinli çocukların, sadece Fransızca konuşanlar ile değil iki dili birden konuşan çocuklarla aynı bölgeleri kullandığını gösteriyor. Yani, anadilin yanında bir başka dilin öğrenilmesinin beynin dilleri işleyiş şeklini nasıl değiştirdiğini de ispatlamış oluyor.

Yetişkinlerde Durum Farklı

Çocuklarda durum çok değişken olsa da yetişkinlerde anadilin unutulması o kadar kolay değil. Yetişkinlerin anadillerini unutması için duygusal travma gibi ekstrem durumlar yaşanması gerekiyor. Örneğin, İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’dan kaçan ve Almanca konuşan Yahudilerin, ABD’ye yerleşip tamamen Almancayı unutması; Almanya’nın ve Nazilerin onlara yaşattığı zorlu günlerin üzücü bir sonucu.

Anadilini unutan bir diğer grup ise memleketi dışında yaşayan ve yurttaşları ile etkileşim içinde kalanlar. İlk etapta kulağa aksi gerçekleşir gibi gelse de yurt dışında, kendi anadilini konuşan insanlarla sosyalleşen insanların dillerinde bozulmalar gerçekleşiyor.

Almanya’da yaşayan Türkleri ele alalım. Bu gruba dahil iki Türk, Almanca da konuşsa Türkçe de konuşsa, birbirini anlayabileceği için ortaya unutulan kelimelerin yerinin diğer dille doldurulduğu hibrit bir dil çıkıyor. Böylece unutulmaya başlanan kelimeler ve Almanca cümleler arasındaki Türkçe kelimelerin bozulan aksanları ile anadil yavaş yavaş unutulmaya başlanıyor.

 

Henüz yorum yok

bir cevap yazın