‘Dahi’ İstanbul’da! Dünyanın En Büyük ve Kapsamlı Leonardo Da Vinci Sergisi İstanbul’da Açılıyor

‘Leonardo Da Vinci Expo: Dahi İstanbul’da’ sergisi, 14 Aralık’ta UNIQ Müze’de! 7 Nisan 2018’e kadar devam edecek olan dünyanın en büyük ve kapsamlı Leonardo Da Vinci sergisinde, 200’e yakın eser sanatseverlerle buluşacak. Da Vinci’nin Sultan II. Beyazıt döneminde inşa etmek istediği Haliç Köprüsü’nün replikası da bu sergide…

67 yıllık hayatına muhteşem eserler sığdıran, dünyanın gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından biri… Ressam, mühendis, mucit, müzisyen, heykeltıraş, botanikçi, anatomist… Leonardo Da Vinci, 14 Nisan 1452 yılında Vinci kasabasında dünyaya geldi. Geçen bin yılın dahisi 2 Mayıs 1519’da Fransa’da hayata gözlerini yumduğunda ardında birçok eser ve çözülmeyi bekleyen sırlar bıraktı.

Üniversite Eğitimi Yok  

İtalyan Ressam Leonardo Da Vinci (1452-1519).

Noter olan babası Piero ve bir çiftçinin kızı olan annesi Caterina’nın evlilik dışı çocuğu olduğu için ve o dönemde bu çocukların üniversiteye gitmesi yasak olduğundan üniversite eğitimi alamadı. Küçük yaşlarından itibaren öyle güzel resimler yapıyordu ki ünlü ressam ve heykeltıraş Andrea del Verrocchio’nun çırağı oldu. Andrea del Verroccio’nun atölyesinde Botticelli, Perugino, Lorenzo di Credi, Botticini ve Biagio d’Antonio ile sanat eğitimi aldı. 1469-1476 yılları arasında Verrocchio’nun yanında çizim, mimari, heykel, optik, botanik ve müzik alanlarında da temel bilgiler edindi. Hatta Arno Manzarası ve Müneccim Kralların Tapınması’nı bu dönemde yaptığı bilinir. Dönemin ünlü ressam ve heykeltıraşı Andrea del Verrocchio’nun ‘İsa’nın Vaftiz Edilmesi’ tablosundaki meleklerden birine yaptığı rötuş, adının duyulmasını sağlar.

İlk gençlik yıllarında lir üstadı olduğundan da söz edilir. ‘Hayallerindeki enstrüman ‘Viola Organista’ beş yüz yıl sonra Polonyalı müzisyen Slawomir Zubrzycki tarafından ete kemiğe bürünmüştür. Bu müzik aleti, piyanoya benzer ama keman ve organ bileşimi bir ses çıkarır.

1472 yılında Floransalı ressamlar loncasının defterinde adı geçen bir ressamdır artık: Leonardo di Ser Piero da Vinci. 10 yıl bağımsız olarak yalnızca kendi seçtiği resim ve heykeller üzerinde çalışır. İlk yapıtlarından biri ‘Meryem’e Müjde’dir. Bu tabloyu 1472-1474 yılları arasında çizmiştir ki bu eser onun, Andrea del Verroccio’nun atölyesinden mezun olma projesidir. Eser günümüzde

Tüm Zamanların En Sıra Dışı İş Başvurusu 

Leonardo Da Vinci, 1482’de Milano Dükü Ludovico Sforza’nın himayesine girer ve dükün hizmetine girebilmek için askerlik ve savaş yönetiminde yeni buluşlara imza atar. Köprüler, silahlar, gemiler, heykeller yapabileceğini anlattığı ama göndermediği mektubu, tüm zamanların en sıra dışı iş başvurusu olarak kabul edilir! Milano, Fransızlar tarafından 1499 yılında alınıncaya kadar 17 yıl boyunca Milano Dükü Ludovico Sforza için çalışır; resim ve heykeller; bina, makine ve silah tasarımları yapar. 1490 yılında tamamladığı Erminli Kadın tablosundaki kadının da dükün metresi olduğu iddia edilir (Şu anda Polonya’daki Czartorisky Müzesi’nde bulunan tablonun başka ressamlar tarafından tamamlandığı da söylenmektedir).

O yıllarda doğa, mekanik, geometri, uçan makinelerin yanı sıra, kilise, kale ve kanal gibi mimari yapılarla ilgilenir, anatomi çalışmaları yapar. 1490-1495 yıllarında çalışmalarını ve çizimlerini deftere kaydetmiş; bu çizimler ve defter sayfaları, müzeler ve kişisel koleksiyonlar tarafından toplanmıştır. Leonardo Da Vinci’nin hidrolik alanındaki el yazmalarını toplayan ünlü koleksiyonerler arasında Bill Gates’in olduğunu da ekleyelim.

‘İsa’nın Son Yemeği’ freski.

İsa’nın içlerinden birinin kendisine ihanet edeceğini söylediği anda, havarilerin dramatik ifadesini inanılmaz bir şekilde yansıttığı ‘İsa’nın Son Yemeği’ freskinin yapıldığı yıllar ise 1495-1498. Hain Yahuda sağ elinde para kesesiyle, masadakilerden epey aşağıda resmedilirken, İsa resmin ortasında huzurlu ve sakin… Bu duvar resminin birçok sırrı barındırdığı da söylenir. Tabii ki Rönesans döneminin en önemli eserlerindendir.

Eserlerine Büyülü Havayı Veren Tekniği ve Mona Lisa 

Ve Mona Lisa… Kadının Floransalı işadamı Francesco del Giocondo’nun eşi Lisa del Giocondo olduğu iddia edilir. Kavak pano üzerine yapılan piramidal kompozisyonlu bu kadın portresi; ifadesi, gülümsemesi, belli belirsiz kaş ve kirpikleri, elleri ve pek çok sırrıyla sanat tarihinin demirbaşlarından… 21 Ağustos 1911’de Louvre’dan çalınınca da daha çok ünlenir, Mona Lisa… Paris’te Louvre’da korunan tabloyu her gün binlerce kişi ziyaret etmekte. Eski resim anlayışının biçim ve renk çalışmalarından ileri giderek ışık ve gölge etkilerinin farkına varan ve rengin perspektifle değişkenliğini irdeleyen Leonardo Da Vinci, eserlerine o büyülü havayı veren Sfumato (ton yumuşatarak çizgileri eritme) tekniğini kullandı. Mona Lisa’nın da bu teknikte zirve olduğu kabul edilir. Işığın özelliklerini yalnızca görmekle yetinmedi; gözün yapısını inceledi, optik ve dalga hareketleri üzerine çalıştı.

Paris’te Louvre’da korunan ‘Mona Lisa’yı her gün binlerce kişi ziyaret ediyor.

1499’da Milano’yu terk etti ve 16 yıl boyunca İtalya’da seyahat etti. Birçok kişi için çalıştı, çoğu eserini yarım bıraktı. 1504’te babasını kaybetti ve Floransa’ya döndü. 1513-1516 yılları arasında Roma’daydı ve Papa için geliştirilen projelerde yer aldı, anatomi ve fizyoloji çalışmalarını sürdürdü. Papa, kadavralar üzerinde çalışmasını yasaklamasına karşın o, bu yasağı dinlemedi. Floransa’nın en eski hastanesi Santa Maria Nuova’nın bodrumunda kadavralarla çalıştı, uzun saatler süren çizimlere imza attı.

Vitruvius Adamı, Venedik’te Sergileniyor 

1492 yılında çizdiği düşünülen Vitruvius Adamı ise Antik Romalı mimar ve yazar Marcus Vitruvius Pollio’nun (M.Ö. 80-15) ‘De Architectura’ adlı eserindeki oranlardan esinlenerek yaptığından dolayı bu isimle anıldı. İç içe geçmiş bir daire ve karenin ortasına çizilmiş, uzuvları açık ve kapalı pozisyonda üst üste geçen çıplak erkek… Araştırmacılara göre daire; spiritüel dünyayı, kare ise fiziksel dünyayı simgeliyordu. Bacaklarının dairedeki hareketi de insanlığın varoluşundan bu yana yaptığı içsel yolculuğa yorumlandı. Şu anda Venedik’teki Gallerie dell’Accademia’da sergileniyor.

Vitruvius Adamı… Araştırmacılara göre daire; spiritüel dünyayı, kare ise fiziksel dünyayı simgeliyor.

1485’te Milano’da bir salgın başlayınca şehir için yeni planlar hazırladı. Bunu Milano Katedrali, su yolları şebekesinin planları izledi. Hazar Denizi’ndeki med-cezir üzerine araştırmalar yaptı, yol ve köprü yapımı projeleri üzerine de çalıştı. Hatta bu dönemki çalışmaları arasında 1502’de II. Beyazıt’a sunduğu ve Haliç için tasarladığı 240 metrelik köprü de yer alır.

Dükalık düşünce, Da Vinci Venedik’te cumhuriyetin askeri danışmanı oldu. Çok namlulu toplar, fırlatma mekanizmaları, patlayıcılar tasarladı; balistik deneylerle bu silahların etkilerini inceledi. Çizdiği uçan makineler, buhar topu ve gemilere çark şemaları da yıllar sonra bile şapka çıkartacak cinsten!

64 yaşında, hamisi Giuliano Medici’nin ölümü üzerine Kral I. Francis tarafından Fransa’ya davet edilir ve sarayın baş ressamı, mühendisi, mimarı olur, Da Vinci… Ölünceye dek de Kraliyet Sarayı’nın yanındaki Cloux Luce Şatosu’nda yaşar.

El yazmaları da kitaplaştırılan sanatçının dehası ve hala gizemini koruyan eserleri, birçok kitaba konu olmuş; Dan Brown’un 2003’te yayımladığı ‘Da Vinci Şifresi’ romanı, tüm dünyada 80 milyondan fazla satmış ve kitap 2006 yılında sinemaya uyarlanmıştır. ‘Da Vinci’nin Bilimi’, ‘Leonardo Da Vinci Bir Ustanın Portresi’, ‘Aklın Uçuşları: Leonardo Da Vinci’, ‘Leonardo Da Vinci Gibi Düşünmek’ hakkında yazılan kitaplardan birkaçı.

‘Leonardo Da Vinci Expo: Dahi İstanbul’da’, Dünya Turuna İstanbul’dan Başlıyor

‘Leonardo Da Vinci Expo: Dahi İstanbul’da’ sergisi, 14 Aralık’ta açılıyor.

14 Aralık’ta UNIQ İstanbul’daki UNIQ Müze’de açılacak ‘Leonardo Da Vinci Expo: Dahi İstanbul’da’ sergisi, Rönesans döneminin bu büyük dahisini ‘yeniden’ keşfetmek isteyenleri bekliyor. Dünyanın en büyük ve kapsamlı Leonardo Da Vinci sergisi olarak kabul edilen bu uluslararası sergi, prömiyerini yaptığı Brugge’ün (Belçika) ardından dünya turuna ilk olarak İstanbul’da başlıyor. Da Vinci’nin orijinal eskizlerinden yola çıkılarak oluşturulan 100 replikasıyla birlikte; orijinal el yazması, tablo ve çizimlerin de dahil olduğu 200’e yakın eseri sanatseverlerle buluşturacak olan ‘Leonardo Da Vinci Expo: Dahi İstanbul’da’ sergisi, 7 Nisan 2018’e kadar açık kalacak.

Sergide neler göreceğiz? Belçika ve Lüksemburg’dan mühendis, tarihçi, grafik sanatçıları ve zanaatkarlardan oluşan 22 kişilik bir ekibin 10 yıllık bir çalışması bu sergi… Leonardo Da Vinci’nin hayatı boyunca yaklaşık 6 bin adet icat, icat geliştirme ile tablo eskizi yaptığı ve bunların çok az bir kısmını hayata geçirdiği biliniyor. Daha önce keşfedilmemiş birtakım konuları örnekleyerek Da Vinci hakkındaki bilgileri artırmak isteyen sergide, Da Vinci’nin orijinal eskizlerinden yola çıkılarak oluşturulan 100 replikasıyla birlikte; orijinal el yazması, tablo ve çizimlerin de dahil olduğu 200’e yakın eseri görmek mümkün.

Sergide, Da Vinci’nin orijinal eskizlerinden yola çıkılarak oluşturulan 100 replikasıyla birlikte; orijinal el yazması, tablo ve çizimlerin de dahil olduğu 200’e yakın eseri görmek mümkün.

Dünyanın en büyük ‘Leonardo Da Vinci Makineleri Koleksiyonu’nun en önemli özelliği; sergideki replikaların orijinal tasarımlara bağlı kalarak ahşap ve metalden yapılmış olması. Sanayi tipi hiçbir birleştirici unsur yok; replikalarda tek bir vida bile kullanılmadı! Da Vinci’nin orijinal eskizlerinden yola çıkılarak hayata geçirilmiş olan bu çalışmaların bazıları orijinal boyutlarında. Diğerlerinin ebatları 60 cm ile 5 metre arasında değişiyor.

Haliç Köprüsü’nün Replikası Bu Sergide 

Sergisinin yedi metre boyutuyla en büyük parçası; Da Vinci’nin Sultan II. Beyazıt döneminde inşa etmek istediği Haliç Köprüsü’nün replikası. 1502′de dünyanın en büyük, en güzel köprüsünü inşa etmek isteyen Da Vinci, Sultan II. Beyazıt’a bu talebiyle ilgili bir mektup göndermiş ancak köprü inşa edilememiş. 2001 yılında Norveç’te üstgeçit olarak inşa edilen köprü, küresel ısınmaya dikkat çekmek amaçlı buz maketleriyle de dünyanın farklı yerlerinde sergileniyor.

Sergi; Michelangelo, Albrecht Dürer, Giorgio Vasari, Donatello, Verrocchio, Giambologna, Raphael, Francesco Guardi ve Canaletto gibi Rönesans’ın diğer önemli sanatçıları ile Leonardo Da Vinci’nin çağdaşlarının onun eserlerinden ilham alarak sunduğu örneklere ve orijinal belgelere de ışık tutuyor. UNIQ İstanbul içerisindeki UNIQ Müze’deki bu dev serginin küratörü, Jean-Christophe Hubert. Teknik sorumlu, Vincent Damseaux.

Son olarak önemli bir not düşelim: Sergiyi çocuklarınızla birlikte gezebilirsiniz çünkü 7’den 70’e herkese hitap ediyor. ‘Leonardo Da Vinci Expo: Dahi İstanbul’da’, sanat ve tarihi keşfetme misyonu ile çocuklarla ve okullarla paylaşma konusunda da alkışı hak ediyor. Koleksiyondaki birkaç eser ve makineyi çocuklar kendi başlarına inceleyebilecek.