Ana SayfaYaşamKültür Sanat EtkinlikleriDünyanın En Ünlü Çizgi Roman Karakterlerinden Tenten 90 Yaşında!

Dünyanın En Ünlü Çizgi Roman Karakterlerinden Tenten 90 Yaşında!

Belçikalı çizer Herge’nin 10 Ocak 1929 tarihinde yarattığı maceradan maceraya koşan” genç gazeteci” karakteri Tenten, çizgi roman tarihinin unutulmaz karakterlerinden biri. Birçok ilke de imza atan Tenten, aynı zamanda aya ilk ayak basan çizgi roman kahramanı. Şimdi ise 90 yaşında!

Tenten, 7’den 70’e pek çok kişinin çocukluk kahramanı. Çok sevildi çünkü saf ve sevimliydi; hatalarından ders çıkaran, hayat kurtaran, güvenilir bir çizgi roman kahramanı olarak tarihe geçti. Her zaman eğitici oldu, komedi ve dramı birleştirdi. Heyecan ve mizahın yanı sıra kelime oyunları, politik ve kültürel hiciv ile öngörü de eksik olmadı maceralarından… Belçikalı çizer Herge’nin 10 Ocak 1929 tarihinde yarattığı genç “gazeteci” karakteri Tenten, bugün 90 yaşında.

En Büyük Hayranı Çinliler

2. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru yayıncı Casterman, kitapların yayınlanma işini üstlendi ve o yıllardan bugüne Tenten kitapları dünya genelinde 250 milyondan fazla sattı. Arapça, Çince, Japonca, Korece ve İzlandaca dahil olmak üzere 50’den fazla dile çevrildi; dünyanın dört bir tarafından hayran kitlesine sahip oldu. Son olarak 1976 yılında basılmasına karşın satışlarda bir düşüş olmadı. Her yıl dört milyona yakın Tenten albümü satılmakta. Tenten’in en büyük hayranları ise Çinliler. Belçika’nın sembollerinden biri olan bu ünlü çizgi roman karakterinin bibloları, anahtarlıkları ve daha birçok ürünü de hala çok satılıyor.

Tenten kitapları dünya genelinde 250 milyondan fazla sattı. Arapça, Çince, Japonca, Korece ve İzlandaca dahil olmak üzere 50’den fazla dile çevrildi. Tenten’in başta Çinliler olmak üzere dünyanın dört bir tarafından hayranları var.

“Ay”a Giden İlk Çizgi Roman Karakteri

Bu yıl 90 yaşına giren Tenten, ünlü Çizer Herge’nin daha önceki çizgi karakteri İzci Totor baz alınarak doğdu. Tenten, köpeği Milu ile birlikte çıktığı her tehlikeli serüvende kahramanca işlere imza atan Belçikalı bir gazeteci. Dünyanın her yerine, hatta Ay’a bile gitti! Tehlikeli durumlardan zekası ve şansıyla kurtuluşuyla ünlü.

Tüm dünyada hem çocuklar hem de yetişkinler tarafından zevkle okunan macera dizisi Tenten, mizah ve ince ayrıntılarla dolu sayfalarıyla okurlarına dünyayı gezdirdi. Belçikalı çizer Herge, ölümüne kadar (1983) Tenten serisi üzerinde çalıştı; 24 macera yazdı. Tenten’in Maceraları/ Les Aventures de Tintin ise ilk olarak 1929 yılında yayımlandı. Çizer George Remi, diğer adıyla Herge, “Le Vingtième Siècle” gazetesinin çocuk bölümü olan “Le Petit Vingtieme” için yazmaya başladı ve böylece Tenten doğmuş oldu. Tenten adlı genç muhabir, “Bolşevizm”in kötülüklerini ortaya çıkarmak üzere Moskova’ya gidiyordu. Bu, Tenten’in lik macerasıydı. “Tenten Sovyetler”de basıldığı dönemde, Herge’nin siyasi yönünü de ortaya koyduğu için büyük eleştirilere maruz kaldı. Sovyetler Birliği’ne karşı olan güvensizliğini gösteren Herge, sonrasında bu kitaptan “gençliğinin bir hatası” olarak söz etmiş ve renklendirmemiştir.

Belçikalı çizer Herge, ölümüne kadar (1983) Tenten serisi üzerinde çalıştı, 24 maceraya hayat verdi.

“Tenten Kongo’da”ya Yapılan Eleştiriler

İkinci kitap olan “Tenten Kongo’da” da aynı sebeplerden ötürü eleştirildi ama Belçikalı çizer Herge, bu kitaplardan sonra gerek hikayelerde gerek çizimlerde daha gerçekçi bir yaklaşımı benimsedi. Tenten’in 1930-1931 yıllarında Belçika’nın sömürgesi olan Kongo’daki maceralarını anlatan “Tenten Kongo’da” kitabında siyahların tembel ve cahil gösterildiklerinin söylenmesi üzerine Herge, macerayı yeniden çizmek zorunda kaldı. 2007 yılında İngiltere’nin Irkçılıkla Mücadele Komisyonu “Tenten Kongo’da”nın kitapçılarda satılmaması için tavsiye kararı aldı ve İngiltere’nin ünlü kitabevlerinden Borders, kitabı çocuk yayınları rafından kaldırdı.

Herge, daha sonra Tenten’in diğer maceralarını kaleme alırken kapsamlı araştırmalar yaptı, hatta daha fazla eleştiriye maruz kalmamak adına hayali ülke ve yer adları kullandı. Bu hayali ülke ve yer adları, gerçek ülkelerle de benzerlik taşıyordu. “Tenten Amerika’da”nın, çizerin Amerika hakkındaki gözlemlerini başarılı bir şekilde resmettiği de bilinmekte…

Serinin dördüncü kitabı “Firavun’un Puroları”nda maceraya beceriksiz ikiz dedektifler Dupont ve Dupond da katıldı. Daha sonra “Mavi Lotus’ta” Tenten, Uzakdoğu yolculuğuna devam etti. Çin-Japon Savaşı (1937-1945) sırasında, Çin’dedir, ünlü gazeteci! 1937 tarihli “Kırık Kulak”ta, 30’lu yıllarda Güney Amerika’da diktatörlükle yönetilen hayali bir ülke olan San Theodoros’a seyahat etti. Belçikalı çizer bu kitapta, 1932-1935 yılları arasında Paraguay-Bolivya arasındaki petrol savaşlarına gönderme yapmıştır.

Tenten’in Yol Arkadaşları

2. Dünya Savaşı başladığında Herge’nin eserlerinin basıldığı gazete, Naziler tarafından ele geçirildi. Belçikalı çizer, tartışma yaratmamak için güncel ve siyasi olaylardan uzak durdu ve bu dönemde “Altın Kıskaçlı Yengeç”, “Esrarengiz Yıldız”, “7 Kristal Küre” gibi siyasi açıdan tartışmaya çok açık olmayan maceralar yazdı. Olaylar yerine karakterlere ağırlık verdi; Kaptan Haddok ve Profesör Turnesol de Tenten maceralarına bu dönemde katıldı.

Tenten ve dava arkadaşları bir arada: Tenten, Kaptan Hadok ve Profesör Turnesol.

Bu noktada Tenten’in yol arkadaşlarına da bir parantez açalım. Profesör Turnesol/ Profesör Turnösol (Prof. Tournesol) bir kulağı az işitiyor! Duyma problemi reddeden Profesör Turnesol’un amacı buluşlarıyla insanlığa yardım etmek. Kaptan Haddok/ Kaptan Hadok (Capitaine Archibald Haddock), “Altın Kıskaçlı Yengeç” adlı sekizinci kitapta ortaya çıktı. Kaptan Haddok’un kaba kişiliği, kendine has konuşma tarzı Tenten’in kibarlığı ile tezat oluşturuyordu ve sinirlendiğinde küfür yerine kullandığı sözler de dikkat çekiyordu: Ostorogot, başıbozuk, turta kalıbı, halı tüccarı, ölü gömücü gibi!

Dupont ve Dupond/ Düpont ve Düpond (Dupont et Dupond), kardeş değillerdi ama ikizmiş gibi görünen iki beceriksiz dedektif olarak çıktılar karşımıza… Yalnızca bıyıklarının şekli farklıydı ve aynı cümleleri sürekli farklı şekillerde telaffuz ediyorlardı. Melon şapkalı, bastonlu bu iki dedektif, hep yanlış kişileri yakaladılar!

Milu/ Fındık (Milou), Tenten’in terrier cinsi köpeği. Tüm maceralarında Tenten’e eşlik etti, bu sevimli köpek. Tenten’in yakın arkadaşı olan Milu öyle bir köpekti ki viski seviyordu ve örümcekten korkuyordu!

Savaş sonrasında Herge’nin politik konulardan uzaklaşıp yazdığı, 1960’da yayınlanan “Tenten Tibet’te”yi, serinin en minimalist ve sakin maceralarından biri olarak görmek mümkün. Çizgilerini de daha estetik hale getiren Herge, “Kastafiore’nin Mücevherleri”nde bunu şaşırtıcı bir olay örgüsüyle birleştirdi. “Tenten ve Pikarolar” ile seriye çarpıcı bir nokta koydu ve dünyanın en sevimli gazetecisi artık macera aramıyordu, kendisini etrafta olanların ortasında bulmuştu (Herge, “Tenten ve Alf Art”ı tamamlayamamıştır).

Charles de Gaulle: “Tek Uluslararası Rakibim Tenten’dir”

Fransız devlet adamı Charles de Gaulle “Tek uluslararası rakibim Tenten’dir. İkimiz de büyük insanlardan korkmayan ufak insanlarız” derken Fransız filozof Michel Serres, Tenten serisinin bir başyapıt olduğunu ve “önem ve büyüklük açısından hiçbir Fransız romancının yanına bile yaklaşamayacağını” ifade etmiştir. Andy Warhol ise Herge’ye hayranlığını “Herge beni en az Walt Disney kadar etkilemiştir. Bence o bir çizgi roman çizerinden fazlasıydı” diye belirtmiştir.

“Tenten ve Altın Post”taki Nostaljik İstanbul

Orijinal adı Tintin et le mystère de la Toison d’Or/ Tintin and the Golden Fleece olan Tenten ve Altın Post filminin büyük bölümü İstanbul’da geçmektedir. “60’lı yılların İstanbulu”nu merak edenler de kaçırmamalı.

Peki Tenten’in ilk filminin büyük bölümünün İstanbul’da çekildiğini biliyor musunuz? “Tenten ve Altın Post”, 1961 Fransa-Belçika ortak yapımı macera filmi. Özgün adı Tintin et le mystère de la Toison d’Or. İngilizce konuşlan ülkelerde “Tintin and the Golden Fleece” adı ile gösterilen Tenten ve Altın Post, 1960’lı yılların İstanbul’una dair nefis görüntülerin yer aldığı bir film aynı zamanda. Serinin en iyi filmi olarak nitelendirilen filmin senaristleri, André Barret ve Rémo Forlani. Yönetmen, Jean-Jacques Vierne. Başrollerinde ise Jean-Pierre Talbot (Tenten) ve Georges Wilson (Kaptan Haddock) yer alıyor. Hem Tenten hayranları hem de İstanbul’un o yıllara dair belgesel tadındaki görüntülerini merak edenler mutlaka izlemeli! Serinin ikinci ve üçüncü filmleri de 1964’te ve 1972’de çevrilse de “Tenten ve Altın Post” hep en iyi Tenten filmi olarak sinema tarihine adını yazdırdı.

2011 yılının Ekim ayında Steven Spielberg imzalı üç boyutlu Tenten uyarlaması “The Adventures of Tintin: The Secret of The Unicorn”, ilk kez Londra’da gösterime girdi ama eleştirilerle de karşılaştı. Guardian’dan sinema eleştirmeni Xan Brooks, filmi ruhsuz bulduğunu söylemiş ve sözlerini esirgememişti: “Herge’nin nokta gözlerle ve mütevazı çizgilerle verebildiği ifadelere bilgisayar ve animatör ordusunun ulaşamaması çok şaşırtıcı!”

Peter Jackson’dan 90’ıncı Yaşa Özel Tenten Filmi

Şimdi ise Oscarlı yönetmen Peter Jackson’ın, bu ünlü çizgi karakterin 90’ıncı yaşına özel bir Tenten filmi çekmeye hazırlandığı belirtiliyor. Yüzüklerin Efendisi serisiyle En İyi Film, En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo kategorilerinde üç Oscar kazanan usta yönetmen Peter Jackson’ın bu filmde ele alacağı konu henüz belli değil. Yeni çıkacak Tenten çizgi romanlarının ona özel olarak hazırlanabileceği de söylentiler arasında.

Öyle görünüyor ki bu unutulmaz çizgi karakter ve yol arkadaşları, hayatımızı renklendirmeye devam edecek.

İyi ki doğdun Tenten!

Henüz yorum yok

bir cevap yazın