Ana SayfaTeknolojiNostaljiyi Seviyoruz! Önce Plaklar, Şimdi de “Kasetler” Geri Dönüyor

Nostaljiyi Seviyoruz! Önce Plaklar, Şimdi de “Kasetler” Geri Dönüyor

Plak satışları son yıllarda büyük artış gösterirken şimdi de “kaset satışları”nda yükseliş var. İlk kaset ne zaman ortaya çıktı? Kasetçalar nedir? Kasetçalarla büyüyen nesil için “nostaljik” bir yolculuk yapalım!

Plak satışlarının son yıllarda dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Türkiye’de de arttığı kesin. BuzzAngle’ın raporu da bunu doğruluyor. Geçen yıl ABD’de satılan plak ve kaset sayısında çift rakamlı artış görüldü ve plak satışları, yüzde 12 civarı artışla 8,6 milyon adetten 9,7 milyon adede yükseldi. Kaset satışlarının da plak satışlarından geri kalır bir yanı yok: Yüzde 19 artarak 99 bin 400’den 118 bin 200’e çıktı.

Dijital Platformlardaki Büyüme Kaçınılmaz

Günümüzde dijital ortamda müzik dinleme servislerinin yüzde 41,8 gibi bir yükseliş yaşadığı da gerçek. Bu oran, 2018 Eylül ayı itibariyle, yıl içindeki müzik gelirlerinin dörtte üçü demek. Dijital platformlardaki büyüme, müzik harcamalarının arttığını göstermekte. Ama bu durum, plak ve kaset satışlarının arttığı gerçeğini de değiştirmiyor, her ne kadar dijital rakamlar kadar çarpıcı olmasa da…

Kaset satışlarının çoğu ise üç yıldan eski albümlere ait (yüzde 52,5). BuzzAngle’ın raporuna göre kaset satışlarının yüzde 32’si, son bir buçuk yılda çıkan albümlerden oluşmakta.

“Manyetik Ses Kayıt Ortamı”

Plak uzun zamandır gündemdeydi, şimdi de kasetler… O zaman ilk yıllardan bugüne “manyetik ses kayıt ortamı”na yani “kaset, kompakt kaset, teyp” alemine bir yolculuk yapalım!

Ses teknolojisi dediğimiz zaman akla ilk Alexander Graham Bell gelir. Graham Bell, sesin tellerde iletimini başararak diğer teknolojilerin de önünü açtı (1876). Telefonun icadından sonra 1894 yılında Guglielmo Marconi tarafından radyo ve telsiz icat edildi. Thomas Edison’ın 1877 yılında fonografı icat etmesi sayesinde sesin kaydedilmesi ve kaydedilen sesin dinlenebilmesi mümkündü artık… “Fonograf”, bu nedenle ses kayıt teknolojisinin öncüsü kabul edilmekte.

Plakların çıkışı, 1880. Gramofonun ilk patentini de 1887 yılında Alman bilim insanı Emil Berliner aldı.

1880 yılında ise iki yüzüne de depolama yapılabilen plaklar ortaya çıktı. Özel bir baskı yöntemiyle kristal iğnelerle kazınarak plak üzerine kaydedilen ses, yine özel bir iğne ile gramofon aracılığıyla dinlenmeye başlandı. Sanatçılar da eserlerini böylece kaydetme ve arşivleme imkanına kavuştu. Gramofonun ilk patentini de 1887 yılında Alman bilim insanı Emil Berliner aldı.

Cassette: Fransızca’dan İngilizce’ye Geçen Nadir Kelimelerden

Ve geldik 30’lu yıllara… Plak ve gramofonun yerini kaset ve kasetçalar alırken böylece sesin kaydedilmesi daha kolay hale geldi. Kasetteki özel manyetik bantın içine kaydedilen ses, kasetçaların içindeki dönen mekanizmaya yerleştirildiğinde, düzenli olarak sesi dışarı iletebiliyordu.

Kaset kelimesi Fransızca’dan İngilizce’ye geçmiş nadir kelimelerden: Orijinali, Cassette yani küçük sandık anlamına geliyor. Çıkışı 1928’e kadar uzansa da esas 60’larda Philips tarafından geliştirdiği bilinmekte. 1964 yılında standartları oturtulup piyasaya çıktı, popüler hale gelmesi ve daha hesaplı olması da 70’leri buldu. Ses kalitesi hiçbir zaman plak kadar iyi olmadı ama kolay taşınabilirliği ve taşıdığı müzik miktarının plaklara kıyasla daha yüksek olması popülerliğini artıran en büyük etken…

Kasetleri okuyan cihaz: Kasetçalar… Hem çalan hem de kayıt yapan ilk kaset-teypler, 1963 yılında üretildi.

Ses kaydetmek ya da çeşitli şarkıları çalmak için kullanılan “kasetler”, iki tane deliğe sahip siyah bir tabaka şeklinde… Kasetleri okuyan cihazlara kasetçalar denirken kasetçalarlar, kasetlerdeki bantları okuyor ve bu şekilde okuduklarını da müziğe çeviriyorlardı. Genelde de yarım saatlik bir hafızaları vardı. Hem çalan hem de kayıt yapan ilk kaset-teypler, 1963 yılında İngiltere’de üretilip dünya pazarlarına sunuldu. Philips tarafından çıkarılan ilk kaset-teypten (Philips EL330) sonra eski teyplerde kullanılan makaralar, yerlerini kasetlere bıraktı.

1949 yılında ABD Chicago’da, Magnecord Co. adlı firmanın düzenlediği “Ses Fuarı”nda Magnecord markasıyla tanıtılan “stereo teypler” ise General Motors’un isteği üzerine geliştirildi. Magnecord Co.’ya motor seslerini stereo olarak kaydedebilecek bir aygıt sipariş ettiler ve ev tipi ilk stereo teyp, 1954 yılında New York’ta, Livingstone Electronics adlı firma tarafından piyasaya sürüldü. Aynı yıl stereo olarak doldurulmuş teyp bantları da piyasaya çıktı. İlk çıkarılan stereo bantta, Schubert’in “Bitmeyen Senfoni”si ile Sibelius’un “Finlandia”sı yer alıyordu.

Walkman’in Doğuşu

Kaset ve kasetçalarlar da yıllar içinde gelişti tabii… Örneğin, Sony’nin icat ettiği Walkman. Müziğin kişiselleşmesini ve her zaman, her yerde dinlenebilmesini sağladı, walkman… Yalnız çok pil yiyordu, kaseti geri sarmak için de büyük bir enerji harcamak şarttı!

Ayrıca kaset tek taraflı değildi, iki yüzünü de kullanmak mümkündü. Ama şarkıların uzunluğu eşit olmadığı zaman diğer tarafı çevirdiğinizde eğer beş dakikalık bir boşluk varsa başa sarmak gerekiyordu! Daha sonra ise kasetin arkasının çevrilmesini engelleyen mekanizmanın yerini kasete değen metal yüzeyin çevrilmesi aldı. Çift kasetçalar ise kasetten kasete normalden daha hızlı çalarak kayıt yapabilen bir aletti. 90 dakikalık kaseti 35 dakikaya kadar inen sürelerde (daha kalitesiz) birbirine aktarabilmeyi mümkün kılıyordu.

Son Yorum
  • 60’lık ve 90’lık kasetlerimi evdeki kasetçalarımda dinlediğim gibi amcamın Almanya’dan getirdiği walkmanimde dinlemek de bir o kadar keyifliydi.

bir cevap yazın