Ana SayfaYaşamParayla Mutlu Olmak Arasındaki Garip İlişki

Parayla Mutlu Olmak Arasındaki Garip İlişki

Neden aynı ürünün daha ucuz alternatifi varken daha pahalı olanını beğeniriz? Alacağımız eşyanın etiketindeki rakam arttıkça özelliklerinin daha iyi olduğunu mu düşünüyoruz? Aynı özelliklere sahip iki elektronik eşyadan biri bin lira diğeri 10 bin lira ise bu sunduğu teknolojinin 10 kat daha fazla olduğu anlamına gelir mi?

Özellikleri benzer iki üründen daha pahalı olanının daha kaliteli olduğunu düşünüyoruz.

Aslında gelmez. Üzerimizde fiyatı daha yüksek ürünün her zaman daha kaliteli olduğunu algısı yaratılmaya çalışılıyor. Bu da üründen aldığımız zevki büyük ölçüde etkiliyor.

Stanford Üniversitesi ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nde yapılan araştırmada, katılımcılara aynı şaraptan iki kadeh verilmiş ve birinin beş dolar diğerinin 45 dolar olduğu söyleniyor fakat aslında aynı şarabı iki farklı kadehten içiyorlar. Katılımcıların beyinlerinde zevki deneyimleyen kısmın 45 dolar olduğu söylenen şarabı içerken daha aktif olduğu gözlemleniyor.

En İyi Deneyimi Yaşama İsteği

Daha akıllı para harcamayı bilimsel örneklerle açıklayan Happy Money kitabının yazarlarından ve Harvard İşletme Fakültesi profesörlerinden Michael Norton’a göre fiyatı iki kat daha fazla olan ürünleri almak bizi iki kat daha tatmin ediyor. Satın almadan aldığımız hazzı en yüksek halinde yaşamak için de daha pahalı olanı tercih ediyoruz.

IMBD’de herkesin 7 puan verdiği bir film aslında 8 puan alandan daha güzel olabilir, fakat en iyi deneyimi yaşayıp en çok hazzı alma isteği bu riski ortadan kaldırıp 8 puan alan filmi tercih etmemize neden olabiliyor. Bu düşünce şekli para vererek alınan şeylerde de geçerli oluyor. Fiyatı daha yüksek bir şişe su bile, yarı fiyatında olan sudan iki kat daha fazla zevk verebiliyor.

Fiyatı yüksek bir ürüne herkesin ulaşamayacağını bilmek ürünü satın almak için bir sebep daha oluşturuyor.

Bir ürünün size özel yapıldığını bilmek, herkesin ulaşamadığı ürünlere sahip olmak ya da aktiviteleri deneyimlemek de size daha çok para harcatıyor. Lüks tüketimde, talep arttıkça fiyatın düşmesi kuralı geçerli olmuyor. Lüks bir ürünün fiyatının yüksek olması daha az kişinin ulaşabileceği anlamına geliyor ve bu da insanları ürünü almaya daha çok teşvik ediyor.

Nasıl Daha Akıllıca Para Harcanır?

Peki bu paranızı akıllıca harcadığınız anlamına mı geliyor? Elbette hayır. Ne kadar paranın sizi mutlu etmediği söylense de, alım gücünüz ne olursa olsun akıllıca para harcamanın sizi daha mutlu edebileceği durumlar var. Norton’un ve pek çok araştırmacının yaptığı çalışmalarda akıllıca para harcamanın mutluluğunuzu etkilediği yönünde sonuçlar elde edilmiş.

Norton’un önerilerine kulak verip akıllıca para harcayabilmek için öncelikle bütçenizi doğru yönetmeyi bilmeniz gerekiyor. TEB Aile Akademisi, ekonominin ailede başladığı düşüncesiyle yola çıkıp ve aileleri bütçe yönetimi, kredi kartı kullanımı, yatırım gibi konularda bilinçlendiriyor. Ücretsiz verilen eğitimlere katılarak nasıl daha akıllı para harcayabileceğiniz konusunda bilinçlenebilirsiniz. Akademinin finansal okur yazarlık adını verdiği bu bilinçlenmeyi edindikten sonra Norton’un tavsiyeleriyle mutlu olmak için para harcayabilmek çok daha mümkün hale gelecektir.

Paranızı Deneyimlere Harcayın

Paranızı pahalı ürünler yerine tatil gibi deneyimlere harcamak sizi daha mutlu edecektir.

Daha iyi bir televizyon almak yerine görmediğiniz bir ülkeye bir haftalık tatile gidin. Norton’a göre tatile çıkmak, güzel bir restoranda yemek yemek ya da bir eğitim almak gibi deneyimlere para harcamak, insanları kıyafet, elektronik eşya, ya da araba almaktan daha mutlu ediyor.

Daha Az Sıklıkta Harcayın

Diyelim çikolatalı pasta yemek en büyük zevklerinizden biri. Her gün aynı pastayı yerseniz bir süre sonra aynı hazzı vermeyecektir. Sevdiğiniz şeylere para harcamak da bu şekilde işliyor. Daha az sıklıkla para harcadığınız şeyleri satın aldığınızda daha çok zevk alacaksınız.

Mutluluk Paylaşıldıkça Çoğalır

Satın aldığınız çoğu şeyde kendinizi mutlu etme ihtiyacınızı karşılıyorsunuz. Fakat başkalarını mutlu ederek daha mutlu olmak da mümkün. Norton’un British Columbia Üniversite’sinden Elizabeth Dunn ile birlikte yürüttüğü bir araştırmada başkalarına para harcayan katılımcıların kendilerine para harcayanlardan daha mutlu olduğu gözlemlenmiş.

Henüz yorum yok

bir cevap yazın