Ana SayfaTeknolojiYeni Teknoloji‘Robot Vergisi’ Olursa, Çalışmadan da Bir Hayat Sürdürebilir miyiz? İşte Bill Gates’in Başlattığı Yeni Tartışma

‘Robot Vergisi’ Olursa, Çalışmadan da Bir Hayat Sürdürebilir miyiz? İşte Bill Gates’in Başlattığı Yeni Tartışma

Microsoft’un kurucu ortağı, ABD’li girişimci Bill Gates “Robotlardan vergi alınmalı” diyerek yeni bir tartışma başlattı. ABD San Francisco’da ise yerel yönetim, robotlardan vergi alınmasını somutlaştırmak adına ciddi bir çalışma içine girdi. Robotlardan vergi alınmaya başlanması, çalışma hayatını nasıl etkiler? İnsanoğlu, çalışmadan da hayatını sürdürebilir mi?

Otomasyonun iş hayatındaki yükselişinin insan emeğine gereksinimi azaltacağı, bunun da ciddi bir işsizliğe yol açabileceği görüşü, gündemden düşmüyor. Robotların hayatımızdaki varlığının artması ise yeni tartışmaları alevlendiriyor. Otomasyonun yükselişiyle birlikte hayatımıza giren Universal Basic Income (UBI) (Temel Gelir olarak tanımlamak mümkün) adlı yaklaşım ise Silikon Vadisi başta olmak üzere ABD’de pek çok kesim tarafından büyük destek görüyor.

Temel Gelir (Universal Basic Income) Nedir?

Önce kısaca ‘Temel Gelir’in ne olduğuna bakalım. Universal Basic Income yani Temel Gelir, bir devletin tüm vatandaşlarına -servetlerinden bağımsız olarak- toplumun bir bireyi olmaları nedeniyle düzenli bir gelir sağlamasını öneren sosyal güvenlik kuramı. Kavramın kökeni ise İngiliz yazar, devlet adamı ve hukukçu Thomas More’un Ütopya isimli kitabında anlatılanlara kadar uzanıyor. Bugün bu kuramı ilk deneyen Avrupa ülkesi; 3 Şubat 2017 itibariyle Finlandiya. 25 ila 58 yaş aralığında 2 bin işsiz Finlandiyalıya devlet, 2 yıl boyunca aylık 560 Euro ödeyecek. Finlandiya’daki bu iki yıllık deney, Temel Gelir (UBI) ile ilgili yaklaşımlar adına önemli bir adım.

ABD’li girişimci Bill Gates

Bill Gates’ten Önemli Çağrı

Bazı kanaat önderleri robotlardan vergi alınması konusunda fikirlerini çoktan paylaşmaya başladı. Örneğin; eğer robotlar daha pahalı metalar olursa, işçilerin yeni bir şeyler öğrenmesini sağlamak ya da Temel Gelir ödemesi için daha fazla kamu fonu yaratmak mümkün olacak (mı?)…

ABD’li girişimci Bill Gates ise Quartz’a verdiği mülakatta gündem oluşturan açıklamalara imza attı. Gates, robot merkezli geleceğe geçişin daha yavaş olabileceğini, bu sürece toplumun daha rahat uyum sağlayabileceğini iddia etti. Gates ayrıca, bu yöntemle çocuk ya da yaşlı bakımı gibi insanların yapabileceği işlerden elde edilebilecek gelirin de artabileceğini söyledi.

Teknoloji dünyasındaki yeri ve itibarı, Yapay Zeka üzerine çalışmalarıyla bilinen Bill Gates gibi bir girişimciden bu tarz açıklamaları duymak şaşırtıcı olsa da, hayırsever kimliğiyle de tanınan Gates’in yeni tezi daha makul bir zeminde tartışılabiliyor.

San Francisco’nun şehir danışma kurulu üyesi Jane Kim

Robot vergisi’ Mümkün mü?

Gates’in bu açıklaması sonrasında San Francisco şehrinin 11 Danışma Kurulu Üyesi’nden (Boards of Supervisor) biri olan Jane Kim, robotlardan vergi alınabilmesiyle ilgili neler yapılabileceğini ve böyle bir uygulamanın nasıl hayata geçirilebileceğini ciddi bir şekilde araştırmaya başladı: “Toplumumuza yönelik bir yatırım olarak düşünmemiz gereken, gelir ve refah seviyesinin daha da kötüleşmemesini sağlayacak bir şey olmalı. Zengin ile fakir arasında derin uçurum olan bir üçüncü dünya ülkesi olmak istemeyiz.”

Brookings Enstitüsü’nün araştırmalarına göre San Francisco, ABD’de gelir farkının en yüksek olduğu bölgelerden biri. Yani Bill Gates ve Jane Kim’in açıklamalarının bu denli ses getirmesinin en büyük nedenlerinden biri de bu uçurum…

‘Robot Vergisi’ni otomasyonu uygulayan ödeyecek

Otomasyon vergisinin nasıl olacağını netleştirmek adına çalışma grubu kurmak için hazırlıklara başlayan Kim; teknoloji sektörü, akademi ve STK’ların temsilcilerinin yer alacağı bir çalışma grubuna gereksinimin altını çiziyor. Kurulacak çalışma grubu ile bir şehrin otomasyon sistemi nedeniyle ne kadarlık vergi kaybı yaşadığı veya hangi sektörlerin bu süreçten en çok etkilendiği tespit edilebilecek. Somut veriler üzerinden ilerlemenin daha kolay olacağını belirten Kim, “Sadece imalat sektörü ve ağır vasıta sürücüleri için değil; sağlık, otel hizmetleri ve restoranlar da araştırmamızın kapsamında” diyor. Kim, vergilendirmenin robot üreticilerinden değil, işçiler yerine robotları çalıştıran şirketlerden alınacağını vurguluyor.

Gelir vergilerinde eğitime yönelik yatırımlar olduğunu gören Kim, böyle bir verginin hayata geçirilmesiyle birlikte ABD’deki lisans eğitiminin daha fazla kişinin yararlanabileceği bir hale getirilebileceğini iddia ediyor. Gates’in de değindiği gibi Kim, otomasyon rüzgarını yavaşlatabilmek adına ticari ve siyasi kanalların da devreye girebileceğini belirtiyor: “Hükümet, otomasyon sürecinin düzenleyicisi olabilir. Böylelikle, geçiş süreçleri ya da insanların yerine robotların çalışmaya başlaması ve sonrası süreçler daha verimli ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilebilir.”

Henüz yorum yok

bir cevap yazın