Ana SayfaYaşamSizin Tercihiniz İzmir Lokması mı, Yoksa “Yeni Nesil Lokma” mı? Her İkisi De!

Sizin Tercihiniz İzmir Lokması mı, Yoksa “Yeni Nesil Lokma” mı? Her İkisi De!

Türk mutfağının geleneksel tatlılarından “lokma”, yeni nesil lokmacıların açılmasıyla imaj değiştirdi. Özellikle gençlerin çok sevdiği “yeni nesil lokma” çeşitleri, aynı zamanda iyi bir girişimcilik örneği…

TDK’da aynen şöyle yazıyor:

“Lokma… İsim (lôkma) Arapça luḳme…

  1. (isim) Ağza bir defada alınıp götürülen yiyecek parçası, sokum.
  2. Lokma tatlısı
  3. (teknik) Türlü kalınlıktaki cıvataları, boşluğuna geçirip sökmeye veya sıkıştırmaya yarayan metalden alet
  4. Yemek
  5. Genellikle haksız olarak ele geçirilen mal veya para.”
İzmir Lokması.

Bu yazının konusu “Lokma Tatlısı”. İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün mutfak kültürü konulu alan araştırmalarına göre “Lokma”; Yunanistan’dan Arabistan’a, içerisinde Türkiye’nin de bulunduğu geniş bir coğrafyada değişik isimlerle ve benzer tariflerle bilinen bir tatlı. Özellikle İzmir kültürünün vazgeçilmez bir parçası. Bu nedenle “İzmir Lokması” olarak da bilinmekte.

Arapça “Lukma” Kelimesinden Geliyor

“Lokma” kelimesinin bir ağız, bir yudum, bir parça yemek anlamına gelen Arapça’daki “لقمة” kelimesi yani “lukma” kelimesinden geldiği söyleniyor. Lokmanın bir çeşidi olan bugün Arap kültüründe varolan “لقمة القاض” yani “Kadı Lokması”nın, El-Bağdadi tarafından 13. yüzyılda tarif edildiği kaynaklarda yer alıyor. Yunancada lokma ile ilgili “eysay megalos lukumas” (είσαι μεγάλος λουκουμάς) yani “Sen büyük bir lokmasın” sözü olduğunu da ekleyelim.

Lokmanın hamuru; un, maya, su ve tuz ile hazırlanıyor. Daha sonra bu hamur küçük parçalar halinde sıvı yağda kızartılıp ardından şerbetle tatlandırılıyor.

Lokma; un, maya, su ve tuz ile yapılan hamurun, sıvı yağda kızartılmasıyla hazırlanan, şerbetle tatlandırılarak servis edilen geleneksel bir tatlı. Maya ve suyu bir kaseye konulup mayanın kabarması sağlanırken ardından un ekleniyor ve cıvık hamur olarak çırpılıyor. Hamurun üzeri kapatılıp bir saat bekletiliyor. Bir tencerede kaynatılan şeker ve suya (Türkiye’de) 3-4 damla limon suyu ekleniyor. Bir çay kaşığı ile hamurdan kaşık kaşık alınıp hazırlanan kızgın yağa atılıyor. Lokmalar kızartılıp yağdan çıkarıldıktan sonra da şerbetin içine atılıyor. Biraz beklenip ılık olarak servis ediliyor. Genellikle üzerine tarçın serpilip servis ediliyor.

İzmir Lokması ve Saray Lokması Farkı

İzmir Lokma.

İzmir’de genellikle şerbet dökülerek tatlı olarak yenilmesine rağmen, bazı yörelerde pişi gibi şerbetsiz, peynir ile de yenilmekte. Ortası delikli halka şeklinde olana “İzmir Lokması”; deliksiz, küçük yuvarlak (küre) şeklinde olanlarına da “Saray Lokması” denilmekte ki kaynağı Osmanlı Sarayına dayanmakla birlikte halk arasında da yapımı yaygın. Sünnet düğünlerinde, kandillerde, mevlütlerde, cenazelerde yani dini ve kültürel önemi sahip günlerde ikram edilen bu geleneksel tatlı, Ramazan aylarında da halka ücretsiz dağıtılıyor. Günümüzde açılışlarda, doğumlar gibi özel günlerde de ikram edilen bir tatlı. Bunun da bir adı var: Lokma dökmek veya lokma döktürmek deniyor.

Günümüzde de çok sevilen “Lokma Tatlısı”, Kıbrıs’ta da hayır için dökülüyor. Kıbrıs’ta lokma yapımında genellikle “çiçek suyu” kullanılıyor. Lokmaya hoş bir koku ve aroma veren çiçek suyu, narenciye çiçeklerinin imbik adlı damıtıcıya konulup özünün çıkarılmasıyla elde ediliyor. Kıbrıs’ta ayrıca lokmanın içerisine Kıbrıslıların “garacocco” olarak bildiği çörekotu da katılabiliyor. Türkiye’de ise lokmanın şerbetinde limon dilimi veya limon suyu kullanılıyor.

Yeni Nesil Lokmacılar Artıyor

Büyük küçük herkesin sevdiği bir tatlı; lokma… Şimdi de yeni nesil lokmacılar, özellikle gençlerin gözdesi. Geleneksel tatlardan vazgeçmeyenler “İzmir Lokma” veya “Saray Lokma”dan şaşmasa da yeni nesil lokmacılar büyük şehirlerde iyi bir girişimcilik örneği olarak açılmaya devam ediyor. İstanbul’da Taksim, Beşiktaş, Kadıköy, Şişli gibi en işlek merkezlerde gördüğümüz yeni nesil lokmacılar, satış rekorları kırıyor, kapılarının önünde kuyruklar oluşuyor! Üstelik yalnızca İstanbul’da yükselen bir trend değil bu; Sakarya, İzmit, Bodrum, Antalya, Ankara, Eskişehir, Gaziantep’te de şubeler açarak büyüyorlar. Hatta yakında “yeni nesil lokmacı”ları yurtdışında da göreceğiz, şaşırmayın!

“Yeni nesil lokma”ya şerbet dökülmüyor. Hamurlarının içine krema, çikolata ya da farklı dolgular yapılıp çeşitli soslar ve süslemelerle servis ediliyor.

Peki yeni nesil lokmacılar ne yapıyor, bu geleneksel tatlıya nasıl bir farklılık katıyor? “Yeni nesil lokma”nın geleneksel lokma tatlısından farkı, şerbet dökülmemesi. Hamurlarının içine krema, çikolata ya da farklı dolgular yapılıp çeşitli soslar ve süslemelerle servis ediliyor. Çikolata en çok tercih edilen ama karamelli, tahinli, böğürtlenli, dondurmalı, bisküvili gibi neredeyse 40 farklı çeşidi var! Sosyal medya platformlarında, özellikle Instagram’da paylaşılan fotoğraflar sayesinde de “hayranları” gün geçtikçe artmakta. Fotoğraflar son derece iştah açıcı, tam bir diyet düşmanı! Fiyatlar ise ortalama 15-20 TL arasında değişiyor.

Sizin tercihiniz İzmir lokması mı, Saray Lokması mı yoksa yeni nesil lokma mı? Kimsenin kayıtsız kalamadığı bu lezzetin daha çok adını duyuracağı kesin! Kesinlikle günümüzün en iyi girişimlerinden de biri…

Henüz yorum yok

bir cevap yazın